Bệnh trĩ nên ăn uống như thế nào là câu hỏi quan trọng với bất kỳ ai đang gặp phải tình trạng này, vì chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến độ mềm của phân và áp lực lên búi trĩ khi đi đại tiện. Nguyên tắc cơ bản gồm tăng cường chất xơ, uống đủ nước, bổ sung vitamin C, đồng thời hạn chế đồ ăn ít chất xơ, nhiều đường, rượu bia và caffeine.

Khi ăn uống đúng cách, phân sẽ mềm hơn, giảm áp lực lên búi trĩ, từ đó hạn chế đau rát và chảy máu khi đi vệ sinh. Bài viết từ Nghệ Dược Liệu sẽ hướng dẫn chi tiết nên ăn gì, nên kiêng gì và cách xây dựng thực đơn phù hợp cho người bị trĩ.

Bệnh Trĩ Nên Ăn Uống Như Thế Nào Để Cải Thiện Triệu Chứng

Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ cải thiện triệu chứng và ngăn bệnh trĩ tiến triển nặng hơn. Hiểu rõ nguyên tắc dinh dưỡng cơ bản sẽ giúp bạn xây dựng thói quen ăn uống phù hợp mỗi ngày.

Vai trò của chế độ ăn uống đối với bệnh trĩ

Khi ăn uống khoa học, đủ chất xơ và nước, phân sẽ mềm hơn, hạn chế gây áp lực lên búi trĩ trong lúc rặn, từ đó giảm đau rát và chảy máu khi đại tiện. Ngược lại, chế độ ăn thiếu cân đối, ít chất xơ và nước dễ gây táo bón, khiến búi trĩ sưng viêm nhiều hơn, tăng nguy cơ sa búi trĩ và các biến chứng khác.

Nguyên tắc dinh dưỡng cơ bản cho người bị trĩ

Nguyên tắc quan trọng nhất là kết hợp đầy đủ hai loại chất xơ, gồm chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan, cùng với việc uống đủ nước để chất xơ phát huy tác dụng tốt nhất trong đường ruột. Bên cạnh đó, nên ăn đúng giờ, không bỏ bữa sáng, thời điểm đại tràng hoạt động mạnh nhất trong ngày, giúp hỗ trợ nhu động ruột diễn ra đều đặn hơn.

Người Bệnh Trĩ Nên Ăn Gì

Việc lựa chọn đúng nhóm thực phẩm sẽ giúp quá trình cải thiện triệu chứng diễn ra thuận lợi hơn.

Thực phẩm giàu chất xơ

Nên ưu tiên rau xanh, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây như chuối chín, táo, lê, đu đủ, thanh long, cam và bưởi, vì đây nhóm thực phẩm giàu chất xơ giúp làm mềm phân, hỗ trợ tiêu hóa và giảm áp lực khi đi đại tiện. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, lượng chất xơ nên nạp vào cơ thể khoảng 14g cho mỗi 1000 calo tiêu thụ, tương đương khoảng 25 đến 30g chất xơ mỗi ngày với người trưởng thành.

Uống đủ nước mỗi ngày

Nước đóng vai trò như chất xúc tác giúp chất xơ hoạt động hiệu quả hơn trong đường ruột, làm mềm phân và hỗ trợ quá trình đại tiện diễn ra suôn sẻ. Nên uống khoảng 2 đến 2,5 lít nước mỗi ngày, có thể bổ sung thêm nước ép trái cây hoặc súp để đa dạng nguồn chất lỏng nạp vào cơ thể.

Thực phẩm giàu vitamin C

Vitamin C cần thiết cho việc hình thành và duy trì thành mạch máu khỏe mạnh, có lợi cho người mắc bệnh trĩ vì hỗ trợ giảm nguy cơ tổn thương tĩnh mạch. Các loại trái cây họ cam quýt, ổi, kiwi và rau lá xanh đậm đều là nguồn cung cấp vitamin C dồi dào nên bổ sung thường xuyên vào thực đơn hàng ngày.

Người Bệnh Trĩ Nên Kiêng Ăn Gì

Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm có lợi, cần hạn chế các nhóm thực phẩm có thể khiến triệu chứng trĩ nặng hơn.

Thực phẩm ít chất xơ và nhiều đường tinh luyện

Thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, bánh kẹo ngọt và tinh bột trắng thường chứa rất ít chất xơ, dễ khiến phân khô cứng và gây táo bón kéo dài. Việc ăn nhiều đường còn có thể làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột, ảnh hưởng đến nhu động ruột và tạo môi trường dễ gây kích ứng vùng hậu môn.

Rượu bia, caffeine và đồ cay nóng

Rượu bia khiến cơ thể mất nước, làm chậm nhu động ruột và có thể gây căng thẳng khi đi đại tiện, khiến tình trạng trĩ trầm trọng hơn. Đồ uống chứa caffeine như cà phê, trà đậm cũng có tác dụng lợi tiểu, dễ khiến cơ thể mất nước nếu dùng nhiều. Ngoài ra, đồ ăn cay nóng và nhiều dầu mỡ có thể gây kích ứng niêm mạc hậu môn, làm tăng cảm giác đau rát khi đại tiện.

Gợi Ý Xây Dựng Thực Đơn Hàng Ngày Cho Người Bệnh Trĩ

Nên xây dựng thực đơn với bữa sáng có ngũ cốc nguyên hạt hoặc yến mạch kết hợp trái cây, bữa trưa và tối ưu tiên rau xanh, các loại đậu và protein dễ tiêu như cá, đồng thời tăng lượng chất xơ từ từ trong khoảng một đến hai tuần để hệ tiêu hóa thích nghi dần, tránh gây đầy hơi, chướng bụng. Nên duy trì uống nước đều đặn suốt cả ngày thay vì uống dồn một lúc. Để cải thiện bệnh trĩ hiệu quả và bền vững, chế độ ăn uống cần được duy trì lâu dài như một thói quen, kết hợp cùng vận động thể chất và thăm khám định kỳ nếu triệu chứng không cải thiện.

Kết luận

Bệnh trĩ nên ăn uống như thế nào có thể tóm gọn qua việc tăng cường chất xơ, uống đủ nước, bổ sung vitamin C, đồng thời hạn chế thực phẩm ít chất xơ, nhiều đường, rượu bia và caffeine. Chế độ ăn uống khoa học khi duy trì đều đặn sẽ giúp phân mềm hơn, giảm áp lực lên búi trĩ và hỗ trợ cải thiện triệu chứng theo thời gian. Nếu đã điều chỉnh chế độ ăn trong thời gian dài mà tình trạng không cải thiện, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn hướng điều trị phù hợp hơn.

Tài liệu tham khảo

Mayo Clinic. (n.d.). Dietary fiber: Essential for a healthy diet. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/fiber/art-20043983

Medical News Today. (2023, April 28). The 17 best high fiber foods to help treat hemorrhoids. https://www.medicalnewstoday.com/articles/hemorrhoids-high-fiber-diet

National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (n.d.). Eating, diet, & nutrition for hemorrhoids. National Institutes of Health. https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/hemorrhoids/eating-diet-nutrition

National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2016, October). Treatment of hemorrhoids. National Institutes of Health. https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/hemorrhoids/treatment